तेल्हारा प्रतिनिधी :-
तेल्हारा कोरड्या दुष्काळ मध्ये समाविष्ट करण्यात यावे*
तेल्हारा : तालुक्यात गेल्या सुमारे ४० दिवसांपासून समाधानकारक पाऊस झालेला नसल्याने शेतकरीवर्ग मोठ्या संकटात सापडला आहे. पावसाच्या दीर्घ खंडामुळे शेतातील पिकांवर गंभीर परिणाम झाला असून अनेक भागांत सोयाबीनसह विविध पिके सुकून करपण्याची परिस्थिती निर्माण झाली आहे. पिकांसाठी अत्यंत महत्त्वाच्या काळात पावसाने पाठ फिरवल्याने यंदाचे उत्पादन मोठ्या प्रमाणात घटण्याची भीती शेतकऱ्यांमध्ये निर्माण झाली आहे.
खरीप हंगामाच्या सुरुवातीला पावसाने साथ दिल्याने शेतकऱ्यांनी मोठ्या अपेक्षेने पेरणी केली. बियाणे, खते, औषधफवारणी, मशागत, मजुरी आणि इतर खर्च करून शेतकऱ्यांनी पिके उभी केली. मात्र आता ऐन उत्पादनाच्या टप्प्यावर पावसाने मोठा खंड दिल्याने शेतकऱ्यांची संपूर्ण मेहनत आणि केलेला खर्च धोक्यात आला आहे.
पिकांना पाण्याची गरज असताना पावसाची प्रतीक्षा
सध्या अनेक शेतांमध्ये पिकांना पाण्याची अत्यंत गरज आहे. मात्र आकाशाकडे डोळे लावून बसलेल्या शेतकऱ्यांच्या पदरी निराशाच येत आहे. पावसाअभावी पिकांची वाढ खुंटली असून काही ठिकाणी पिके अक्षरशः सुकून करपली आहेत. विशेषतः सोयाबीन पिकाचे मोठ्या प्रमाणात नुकसान होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
पावसाचा खंड आणखी वाढल्यास उरलेली पिकेही हातची जाण्याची भीती आहे. त्यामुळे प्रशासनाने केवळ कागदोपत्री पाहणी न करता प्रत्यक्ष शेतशिवारात जाऊन पिकांची वस्तुस्थिती तपासावी, अशी मागणी शेतकरीवर्गातून होत आहे.
४० दिवसांचा खंड असताना प्रशासनाच्या हालचाली कुठे?
शेतकऱ्यांकडून आता प्रशासनाला थेट प्रश्न विचारला जात आहे. जेव्हा पावसाचा खंड २५ दिवसांपर्यंत पोहोचतो, तेव्हा दुष्काळी परिस्थितीचा विचार करण्याची प्रक्रिया सुरू होऊ शकते, अशी तरतूद/निकषांबाबत चर्चा असताना तेल्हारा तालुक्यात सुमारे ४० दिवसांपासून पाऊस नाही; मग प्रशासनाकडून ठोस हालचाल कधी होणार?
पावसाची परिस्थिती, पिकांची स्थिती, पेरणी क्षेत्र, पिकांची हानी आणि उत्पादनातील संभाव्य घट यांचा तातडीने आढावा घेऊन तेल्हारा तालुक्याचा कोरडा दुष्काळग्रस्त भागात समावेश करण्यासाठी प्रस्ताव शासनाकडे पाठवावा, अशी मागणी होत आहे.
शेतकऱ्यांना हेक्टरी ५० हजार रुपयांची मदत द्या
यंदाच्या हंगामात शेतकऱ्यांनी मोठा खर्च केला आहे. मात्र पिके सुकल्याने हा खर्चही वसूल होण्याची शक्यता कमी झाली आहे. त्यामुळे केवळ पंचनामे करून थांबू नये, तर नुकसानग्रस्त शेतकऱ्यांना तातडीने आर्थिक मदत देण्यात यावी.
प्रति हेक्टर किमान ५० हजार रुपये आर्थिक मदत देण्यात यावी, अशी मागणी शेतकरीवर्गाकडून करण्यात येत आहे. दुष्काळग्रस्त परिस्थिती लक्षात घेऊन शासनाने विशेष पॅकेज जाहीर करून शेतकऱ्यांना दिलासा द्यावा, अशीही मागणी पुढे येत आहे.
प्रलंबित पीकविमा तातडीने द्या
दरम्यान, अनेक शेतकऱ्यांचे पीकविमा प्रकरणे आणि नुकसानभरपाई अद्याप प्रलंबित असल्याची तक्रार आहे. एकीकडे पावसाचा खंड, दुसरीकडे पिकांचे नुकसान आणि तिसरीकडे विम्याची रक्कम प्रलंबित असल्याने शेतकरी आर्थिक संकटात सापडला आहे.
त्यामुळे संबंधित विमा कंपन्या आणि प्रशासनाने प्रलंबित प्रकरणांचा तातडीने निपटारा करून पात्र शेतकऱ्यांच्या खात्यावर पीकविम्याची रक्कम जमा करावी, अशी मागणी होत आहे.
२०२३ मध्ये मदत मिळाली, मग तेल्हारा तालुक्याला यंदा का नाही?
शेतकरीवर्गाकडून २०२३ सालातील दुष्काळी परिस्थितीचा दाखला दिला जात आहे. त्या काळात काही मंडळांमध्ये पावसाचा मोठा खंड पडून पिकांचे नुकसान झाले होते. त्यावेळी संबंधित भागातील शेतकऱ्यांना शासनाकडून मदत देण्यात आली होती.
मग यंदा तेल्हारा तालुक्यातही पावसाचा दीर्घ खंड आणि पिकांची गंभीर परिस्थिती असताना तेल्हारा तालुक्याचा दुष्काळग्रस्त यादीत समावेश करण्यासाठी प्रशासनाकडून तातडीने पावले का उचलली जात नाहीत?, असा संतप्त सवाल शेतकरी उपस्थित करत आहेत.
कागदावरील आकडे नव्हे, प्रत्यक्ष शेतातील परिस्थिती पाहा
दुष्काळाची तीव्रता केवळ पावसाच्या आकडेवारीवर ठरवण्याऐवजी प्रत्यक्ष पिकांची परिस्थिती, जमिनीतील ओलावा, पावसाचा खंड, पिकांची वाढ, उत्पादनातील घट आणि शेतकऱ्यांची आर्थिक परिस्थिती यांचा एकत्रित विचार करावा, अशी मागणी होत आहे.
प्रशासनाने तालुक्यातील प्रत्येक मंडळ आणि गावनिहाय परिस्थितीचा आढावा घ्यावा. कृषी विभाग, महसूल विभाग आणि संबंधित यंत्रणांनी संयुक्तपणे पाहणी करून वस्तुनिष्ठ पंचनामे व अहवाल तयार करावा, अशी मागणी शेतकरीवर्गातून केली जात आहे.
शेतकऱ्यांच्या संयमाचा अंत होण्यापूर्वी निर्णय घ्या
पावसाच्या प्रतीक्षेत शेतकरी दिवसेंदिवस चिंतेत आहे. पिके हातातून गेल्यास पुढील रब्बी हंगामाची तयारी करणेही शेतकऱ्यांसाठी कठीण होणार आहे. त्यामुळे शासनाने परिस्थितीकडे गांभीर्याने पाहून निर्णय घेणे गरजेचे आहे.
तेल्हारा तालुका कोरडा दुष्काळग्रस्त जाहीर करा, नुकसानग्रस्त पिकांचे तातडीने पंचनामे करा, हेक्टरी ५० हजार रुपये मदत द्या, प्रलंबित पीकविमा तातडीने वितरित करा आणि पुढील हंगामासाठी शेतकऱ्यांना आवश्यक मदत उपलब्ध करून द्या, अशी जोरदार मागणी आता होत आहे.
शेतकऱ्यांचा स्पष्ट इशारा — निर्णय तातडीने हवा!
शेतकऱ्यांच्या अडचणींकडे दुर्लक्ष न करता प्रशासनाने तातडीने बैठक घेऊन परिस्थितीचा आढावा घ्यावा आणि शासनाकडे आवश्यक प्रस्ताव पाठवावा. पाऊस नाही, पिके वाचलेली नाहीत, उत्पादनाची हमी नाही आणि खर्च मात्र वाढत चालला आहे, अशा परिस्थितीत शेतकऱ्यांना शासनाच्या मदतीची नितांत गरज आहे.
तेल्हारा तालुक्यातील शेतकरी आता एकच मागणी करत आहेत—
“तेल्हारा तालुका कोरडा दुष्काळग्रस्त जाहीर करा!”
“शेतकऱ्यांना एकरी ५० हजारांची मदत द्या!”
“प्रलंबित पीकविमा तातडीने द्या!”
“पिकांचे तातडीने पंचनामे करा!”
आता शासन आणि प्रशासन या मागण्यांवर काय निर्णय घेते, याकडे संपूर्ण तेल्हारा तालुक्यातील शेतकरीवर्गाचे लक्ष लागले आहे.
